భారత రక్షణ రంగ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద ఒప్పందాలలో ఒకటిగా నిలిచే ₹3.25 లక్షల కోట్ల భారత్-ఫ్రాన్స్ రక్షణ డీల్ కీలక దశకు చేరుకుంది. ఈ ఒప్పందం ద్వారా భారత వైమానిక దళానికి 114 రఫెల్ మల్టీరోల్ యుద్ధవిమానాలు అందే అవకాశం ఉంది.
భారత వైమానిక దళంలో స్క్వాడ్రన్ లోటు – ఒప్పందానికి ప్రధాన కారణం
ప్రస్తుతం భారత వైమానిక దళం వద్ద సుమారు 29 ఫైటర్ స్క్వాడ్రన్లు మాత్రమే ఉన్నాయి, కానీ అవసరమైన సంఖ్య 42. పాత విమానాల విరమణ కారణంగా ఈ లోటు ఏర్పడింది. ఈ నేపథ్యంలో రఫెల్ యుద్ధవిమానాల కొనుగోలు: గగనతల ఆధిపత్యాన్ని పెంచడం, చైనా, పాకిస్తాన్ సరిహద్దు భద్రతను బలోపేతం చేయడం, దీర్ఘదూర దాడి సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా చేపడుతున్నారు.
‘మెక్ ఇన్ ఇండియా’కు భారీ ఊతం
ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా ఎక్కువ విమానాలు భారత్లో తయారయ్యే అవకాశముంది. ప్రణాళిక ప్రకారం: 18 విమానాలు నేరుగా ఫ్రాన్స్ నుండి (fly-away condition), మిగిలినవి భారత్లో తయారీ. 30%–60% వరకు స్వదేశీ భాగస్వామ్యం లక్ష్యం. హైదరాబాద్లోని టాటా అడ్వాన్స్డ్ సిస్టమ్స్ వంటి సంస్థలు భాగస్వామ్యంగా ఉండే అవకాశం ఉందని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి.
ఇంజిన్ తయారీ భారత్లోనే?
ఫ్రెంచ్ ఇంజిన్ తయారీ సంస్థ సఫ్రాన్ భారత్లో ఇంజిన్ అసెంబ్లీ లైన్ ఏర్పాటు చేసేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు వెల్లడించింది. ఇది అమలులోకి వస్తే: భారత ఏరోస్పేస్ రంగానికి పెద్ద మైలురాయి, స్థానిక సరఫరా గొలుసు అభివృద్ధి, వేలాది ఉద్యోగ అవకాశాలు.
రక్షణ ఆధునీకరణలో భాగం
ఈ ఒప్పందం ఒంటరిగా కాకుండా పెద్ద రక్షణ ఆధునీకరణ ప్రణాఖికలో భాగం. ఇందులో: పి-8ఐ సముద్ర గస్తీ విమానాలు, దీర్ఘదూర SCALP క్షిపణులు, ఇతర ఆయుధ వ్యవస్థలు.
ప్రపంచ వ్యూహాత్మక పరిణామాల్లో భారత్ స్థానం
ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఎమ్మాన్యుయేల్ మాక్రోన్ భారత్ పర్యటనకు ముందు ఈ ఒప్పందం వేగం పెరగడం వ్యూహాత్మకంగా కీలకం. ఈ డీల్ ద్వారా: భారత్-ఫ్రాన్స్ రక్షణ భాగస్వామ్యం బలపడుతుంది, ఇందో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో వ్యూహాత్మక సమతౌల్యం పెరుగుతుంది, భారత్ ప్రపంచ రఫెల్ వినియోగదారులలో అతిపెద్ద దేశంగా మారే అవకాశం.
₹3.25 లక్షల కోట్ల ఈ మెగా రక్షణ ఒప్పందం భారత వైమానిక శక్తిని మాత్రమే కాదు, దేశీయ రక్షణ తయారీ రంగాన్ని కూడా కొత్త దశలోకి తీసుకెళ్లే సామర్థ్యం కలిగి ఉంది. ఇది భారత భద్రతా వ్యూహంలో కీలక మలుపుగా నిలిచే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
