రోడ్ల పక్కన సురక్షితమైన, నిరంతరాయమైన ఫుట్పాత్లపై నడిచే హక్కు పౌరులకు ఉన్న ప్రాథమిక హక్కని సుప్రీంకోర్టు శుక్రవారం కీలక తీర్పు వెలువరించింది. పాదచారుల కోసం సరైన స్థలం కల్పించడం మున్సిపల్, స్థానిక సంస్థల కనీస బాధ్యతల్లో ఒకటని స్పష్టం చేసింది.
మోటారు వాహనాల అవసరాలకు మాత్రమే రహదారులను పరిమితం చేయలేమని, నడిచే వ్యక్తులకు కూడా ప్రజా రహదారి వ్యవస్థలో సమానమైన స్థానం ఉండాలని న్యాయస్థానం పేర్కొంది.
రోడ్డు ఉన్న ప్రతిచోటా సాధ్యమైన మేరకు స్పష్టంగా గుర్తించిన, సౌకర్యవంతమైన, నిరంతరాయమైన ఫుట్పాత్ ఉండాల్సిన అవసరాన్ని సుప్రీంకోర్టు నొక్కిచెప్పింది.
పట్టణీకరణ, మోటారు వాహనాల సంఖ్య పెరుగుదలతో భారతదేశంలోని అనేక నగరాల్లో పాదచారులు రహదారుల అంచుల్లో లేదా వాహనాల మధ్య నడవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఉన్న ఫుట్పాత్లు కూడా పార్కింగ్, నిర్మాణాలు, వ్యాపార కార్యకలాపాలు, ఇతర ఆక్రమణల కారణంగా ఉపయోగించలేని పరిస్థితులు అనేక ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తున్నాయి.
ఈ పరిస్థితిని కేవలం పట్టణ ప్రణాళిక సమస్యగా కాకుండా పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులతో ముడిపడిన అంశంగా సుప్రీంకోర్టు పరిగణించింది.
విస్తారమైన, స్పష్టంగా గుర్తించిన, అంతరాయం లేని ఫుట్పాత్లు నగరాల రూపాన్ని మాత్రమే కాకుండా ప్రజలకు సమానమైన ప్రాప్యతను కూడా మార్చగలవని ధర్మాసనం వ్యాఖ్యానించింది.
పాదచారుల భద్రత విషయంలో పిల్లలు, వృద్ధులు, దివ్యాంగులు, సొంత వాహనాలు లేని ప్రజలు మరింత ప్రమాదానికి గురవుతుంటారు. అందువల్ల సురక్షితంగా నడిచే అవకాశం రవాణా సౌకర్యం మాత్రమే కాకుండా ప్రజా స్థలాలను సమానంగా ఉపయోగించుకునే హక్కుతోనూ ముడిపడి ఉంది.
తాజా తీర్పుతో ఫుట్పాత్ల నిర్మాణం, నిర్వహణ, ఆక్రమణల తొలగింపు వంటి అంశాలను స్థానిక సంస్థలు కేవలం మౌలిక వసతుల పనులుగా కాకుండా పౌరుల హక్కుల కోణంలోనూ చూడాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.
భారత నగరాల్లో రోడ్డు అంటే వాహనాల కోసమే అన్న దృక్పథానికి భిన్నంగా, పాదచారుడికీ రహదారిపై సముచితమైన, సురక్షితమైన స్థలం ఉండాలని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు స్పష్టమైన సందేశం ఇచ్చింది.
